Οι Υπηρεσίες μας
Άρθρα-Νέα
7 δωρεάν χριστουγεννιάτικες δραστηριότητες για παιδιά!

 Όλοι οι Δήμοι αλλά και διάφοροι χώροι μετατρέπονται σε ένα μαγικό σκηνικό γ...

Η Ψυχολόγος Ειρήνη Ν. Γιαννόπαπα στη Θεσσαλονίκη, στο σεμινάριο της ELT News "Καθοδηγώντας τους Εκπαιδευτικούς στην κατανόηση και τη διαχείριση των εφήβων"

Με ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα και την εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς οι έφη...

Το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου αποχαιρετάμε το 2017 γιορτινά!

Όλα τα Ισιδάκια μας μικρά και μεγάλα, νέα και παλαιότερα, είναι καλεσμένοι στη μ...

Αναζήτηση
Χρησιμοποιείστε την παρακάτω φόρμα για να βρείτε τις υπηρεσίες που σας ενδιαφέρουν:

Παιδιά με τικ: Χρήσιμες οδηγίες από τον αναπτυξιολόγο Ανδρέα Κωνσταντίνο Πετρόπουλο

Προστέθηκε την: 1/12/2017



Ο αναπτυξιακός παιδίατρος Ανδρέας Κωνσταντίνος Πετρόπουλος μας εξηγεί τι είναι τα τικ, γιατί εμφανίζονται στα παιδιά και δίνει χρήσιμες οδηγίες για την αντιμετώπισή τους.

Τα τικ εμφανίζονται συνήθως σε ηλικία 4-8 ετών. Φαίνεται να είναι πιο συχνά στα αγόρια από ότι στα κορίτσια και μάλιστα σε αναλογία 4-5 αγόρια : 1 κορίτσι. Το 10% των παιδιών, δηλαδή 1 στα 10 παιδιά, θα εμφανίσει κάποιο τικ κατά τη διάρκεια της παιδικής του ηλικίας. Tα τικ συνήθως υποχωρούν μέχρι την εφηβεία και μόνο 3-6% από αυτά συνεχίζουν να επιμένουν στην ενήλικη ζωή.

Τι είναι τα τικ


Τα τικ αποτελούν ξαφνικές ακούσιες επαναλαμβανόμενες κινήσεις, οι οποίες είναι μη ρυθμικές, άσκοπες, απότομες και σπασμωδικές και ποικίλουν σε εύρος και ένταση. Αφορούν ουσιαστικά συσπάσεις των κινητικών ή των φωνητικών μυών. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τικ έχουν στερεοτυπικό χαρακτήρα και μάλιστα έχουν μία τάση να είναι πιο έντονα όταν το παιδί είναι αγχωμένο ή αρκετά κουρασμένο.

Υπάρχουν δύο είδη τικ: τα κινητικά και τα φωνητικά.
Κινητικά τικ:
Αφορούν τις κινήσεις του σώματος. Μπορεί να αφορούν έναν μόνο μυ ή μια ομάδα μυών, όπως το ανοιγοκλείσιμο των ματιών, ανασήκωμα των ώμων κ.λπ.
Φωνητικά τικ: Πρόκειται για ήχους που κάνει το άτομο με την φωνή του, όπως καθάρισμα λαιμού, βήξιμο, σφύριγμα.

Τα τικ επίσης μπορεί να είναι απλά ή σύνθετα:
Απλά τικ:
αυτά περιλαμβάνουν ένα ή λίγα μέρη του σώματος, για παράδειγμα το ανοιγοκλείσιμο των ματιών ή γλείψιμο του στόματος.
Σύνθετα τικ: Συνήθως περιλαμβάνουν διάφορα μέρη του σώματος και μπορεί να είναι συνεχή, να έχουν κάποιο συγκεκριμένο μοτίβο ή να μοιάζουν με φαινομενικά σκόπιμες χειρονομίες. Παράδειγμα: γνέψιμο του κεφαλιού προς μια μεριά και ταυτόχρονο ανασήκωμα του ώμου και βήχας. Σε αυτά ανήκει και η κοπροπραξία (άσεμνες χειρονομίες) και η ηχοκινησία (αυτόματη μίμηση των κινήσεων ενός ατόμου). Τα σύνθετα φωνητικά περιλαμβάνουν απότομες αλλαγές στην προσωδία ή στην ένταση της φωνής. Σε αυτά ανήκουν και η παλιλαλία (επανάληψη της τελευταίας λέξης που το ίδιο το παιδί έχει πει), ηχολαλία (επανάληψη των λέξεων κάποιου σαν μαγνητόφωνο) και η κοπρολαλία (να λέει άσεμνες λέξεις).

Πια είναι τα πιο συχνά τικ που κάνει ένα παιδί:

  • Γυρίζει απότομα το κεφάλι.
  • Κάνει γκριμάτσες και μορφασμούς.
  • Φυσάει-βγάζει αέρα από τη μύτη.
  • Γλείφει το στόμα ή δαγκώνει τα χείλη.
  • Χοροπηδάει.
  • Βήχει σαν να θέλει να καθαρίσει το λαιμό του.
  • Βγάζει διάφορους ήχους.

Πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, DSM-5) της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας, τα τικ κατηγοριοποιούνται ως εξής:

Σύνδρομο GillesdelaTourette[TS]: χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλαπλών κινητικών και φωνητικών τικ.

Επιμένων (ή χρόνιο) κινητικό ή φωνητικό τικ

Παροδικό κινητικό η φωνητικό τικ

Παροδική και χρόνια τικ κατάσταση

Η παροδική τικ κατάσταση, που είναι και η πιο συχνή, εμφανίζεται απότομα, επιμένει για λίγες εβδομάδες ή λίγους μήνες και εξαφανίζονται το ίδιο απότομα όπως εμφανίστηκαν. Δεν είναι σπάνια η κατάσταση κατά την οποία τα τικ σταματάνε για λίγο και ξαναπαρουσιάζονται είτε με την ίδια μορφή είτε με διαφορετική.

Όταν τα τικ επιμένουν για μεγαλύτερο διάστημα από 6 μήνες,
τότε μιλάμε για χρόνια διαταραχή. Η χρόνια διαταραχή χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις και συνήθως παρατείνεται ως την ενήλικη ζωή. Χαρακτηριστικό στην χρόνια μορφή είναι ότι τα τικ έχουν πάντα μία μορφή, είναι δηλαδή ή κινητικά ή φωνητικά και ποτέ και τα δύο μαζί.

Γιατί εμφανίζονται τικ στα παιδιά

Δεν είναι πάντα γνωστή η αιτιολογία των τικ. Από τους παράγοντες που έχουν ωστόσο ενοχοποιηθεί, αξίζει να σημειωθούν οι εξής:

Γενετικοί παράγοντες.
Μεγαλύτερος επιπολασμός σε άτομα που οι συγγενείς τους παρουσιάζουν ανάλογη εικόνα. Πιο συχνά σε αγόρια παρά σε κορίτσια.

Οργανικοί-νευρολογικοί παράγοντες.
Τα τικ είναι πιο συχνά σε παιδιά που παρουσιάζουν ανωριμότητα στον κινητικό τομέα καθώς και αστάθεια.

Ψυχολογικοί παράγοντες.
Τα τικ εμφανίζονται πιο συχνά σε παιδιά που έχουν υποστεί ένα έντονο γεγονός στην ζωή τους πχ. απώλεια κάποιου συγγενικού προσώπου, χωρισμός γονέων, αλλαγή στην καθημερινότητά του. Επίσης τα τικ είναι πιο συχνά σε παιδιά που είναι τελειομανείς ή που οι γονείς τους έχουν μεγάλες προσδοκίες από αυτά με αποτέλεσμα να είναι αρκετά αγχώδη. Γενικότερα, το έντονο στρες παίζει κύριο ρόλο στην εμφάνιση και την συχνότητα των τικ.

Μίμηση.
Πολλές φορές τα παιδιά υιοθετούν κάποιο τικ από κάποιον συμμαθητή τους που απλά τον αντιγράφουν.
Σημειώνεται ωστόσο ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, τα τικ είναι ιδιοπαθή, δηλαδή δεν οφείλονται σε κάποιο συγκεκριμένο λόγο.

Από διάφορες μελέτες φαίνεται, επίσης, ότι τα τικ μπορεί να συνυπάρχουν ή να είναι στοιχεία άλλων διαταραχών όπως Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού, διαταραχές της συμπεριφοράς και του συναισθήματος, ιδεοψυχαναγκαστική και παρορμητική διαταραχή καθώς και τα σύνδρομα PANDAS και Gilles de la Tourette. Οι ειδικές καθυστερήσεις της ανάπτυξης, κυρίως η καθυστέρηση λόγου, σχετίζονται επίσης με τα τικ. Σε κάποιες μελέτες φαίνεται ότι οι αλλεργίες είναι ένας παράγοντας κινδύνου για εμφάνιση τικ (τικ με καθάρισμα λαιμού, με ανοιγοκλείσιμο ματιών, ρούφηγμα μύτης κ.τλ.).

Πώς γίνεται η διαγνωση


Η διάγνωση, μετά από ένα καλό ιστορικό και παρατήρηση του παιδιού, είναι εύκολη εφόσον πρόκειται για ένα ιδιοπαθές τικ. Στις άλλες περιπτώσεις, που υπάρχει υποψία κάποιας υποκείμενης αιτιολογίας, πρέπει το παιδί να παραπέμπεται σε πιο ειδικό γιατρό που συνήθως είναι ο νευρολόγος. Ο νευρολόγος, πέρα από τη νευρολογική εξέταση, ενδέχεται να ζητήσει και περαιτέρω έλεγχο με εξετάσεις αίματος, ηλεκτροεγκεφαλογράφημα ή απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου, που συμβαίνει όμως πολύ σπάνια.

Πώς αντιμετωπίζονται τα τικ. Χρήσιμες οδηγίες


Είναι πολύ σημαντικό για τους γονείς να γνωρίζουν ότι τα τικ όπως εμφανίζονται, έτσι πάλι εξαφανίζονται. Γενικά δεν χορηγούνται φαρμακευτικές θεραπείες, παρά μόνο στις σπάνιες περιπτώσεις που το τικ είναι τόσο έντονο, που δημιουργεί δυσλειτουργία στην καθημερινότητα του παιδιού ή που του δημιουργεί έντονο σωματικό ενόχλημα. Κάποιες χρήσιμες οδηγίες για τη διαχείριση των παιδιών με τικ:
  • Δεν τιμωρούμε το παιδί και δεν το χλευάζουμε, γιατί σίγουρα αυτό θα επιδεινώσει την συμπτωματολογία.
  • Δεν του υπενθυμίζουμε το τικ και δεν το συζητάμε συνέχεια, προτιμούμε να το αγνοούμε. Ωραία τακτική είναι να του αποσπούμε την προσοχή με κάτι που του αρέσει όταν το παρουσιάζει (π.χ. ζωγραφική, μουσική κ.λπ.).
  • Υπενθυμίζουμε στο παιδί ότι δεν φταίει σε κάτι και δεν πρέπει να νιώθει άσχημα ή να ντρέπεται.
  • Διατηρούμε ένα ήρεμο περιβάλλον στο σπίτι μας.
  • Του δίνουμε τη δυνατότητα να ξεκουράζεται επαρκώς.
  • Ενημερώνουμε όλους τους φροντιστές του παιδιού ώστε να υπάρχει κοινή αντιμετώπιση.
  • Εάν μας είναι δύσκολο να διαχειριστούμε εμείς οι ίδιοι την κατάσταση του παιδιού μας, ζητάμε τη βοήθεια ειδικού ψυχικής υγείας.


Ίσιδα, Κέντρο Ειδικών Θεραπειών | Ηρώων Πολυτεχνείου 87, Πειραιάς | Τηλέφωνο: 210 4535 078, Κινητό: 6978 069132