Οι Υπηρεσίες μας
Άρθρα-Νέα
Πως το παιχνίδι βοηθά στην εξέλιξη των παιδιών ! Τι λέει η ψυχολόγος Ειρήνη Γιαννόπαπα

 Το παιχνίδι αποτελεί μια βασική δραστηριότητα στη ζωή του παιδιού κ...

Πώς οι εκρήξεις θυμού του παιδιού κάνουν καλό

Η ελεύθερη έκφραση του θυμού, εφόσον δεν ξεπερνάει κάποια όρια και το παιδί δεν ...

Το παιδί μου έχει βραχνή φωνή. Είναι δυσφωνία;

Έχει το παιδί σας βραχνή φωνή, καθαρίζει συνέχεια τον λαιμό του ή πονάει όταν κα...

Αναζήτηση
Χρησιμοποιείστε την παρακάτω φόρμα για να βρείτε τις υπηρεσίες που σας ενδιαφέρουν:

Άγχος και Διατροφική Συμπεριφορά

Προστέθηκε την: 22/5/2012

ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ : ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΝΑ ΔΡΑΣΕΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ;

Γιαννόπαπα Ν. Ειρήνη
Ψυχολόγος
Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
M.Sc. in Special Education, Speech Therapy and Counseling


Στην εποχή που ζούμε το άγχος, για κάποιους περισσότερο για κάποιους λιγότερο, αποτελεί ένα δεδομένο.
Θεωρώ επίσης ότι οι περισσότεροι από τους παρευρισκομένους , αν όχι όλοι, γνωρίζουμε πολύ καλά πόσο εύκολα το άγχος μας οδηγεί στο ψυγείο.
Αυτό που ίσως σας φανεί χρήσιμο στη σημερινή ομιλία είναι ότι θα σχολιάσουμε τους λόγους για τους οποίους το άγχος συνδέεται τόσο στενά με την πρόληψη τροφής και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να «σπάσουμε αυτό το δεσμό».

«Αισθάνομαι χοντρός / χοντρή!»

Θα ξεκινήσω με μια φράση που χρησιμοποιούν αρκετοί , πολύ συχνά : «αισθάνομαι χοντρός /χοντρή». Το ρήμα που χρησιμοποιούμε σε αυτή την έκφραση είναι αδόκιμο. Αισθανόμαστε τη χαρά, τη θλίψη, το θυμό, τη ντροπή, το φόβο, αλλά όχι το πάχος. Ωστόσο, η χρήση του όρου δεν είναι τυχαία, καθώς η σχέση φαγητού –συναισθημάτων είναι πολύ στενότερη απ’ ότι συνειδητά αντιλαμβανόμαστε.
Αρκεί να αναλογιστούμε πόσο διαδεδομένος υπήρξε ανέκαθεν ο ρόλος του φαγητού, ως μέσο έκφρασης αγάπης , στοργής και φροντίδας σε πάρα πολλές κουλτούρες. Ιδιαιτέρως δε την ελληνική, το να «ταΐσουμε» κάποιον είναι ταυτόσημο του να δείξουμε ότι το νοιαζόμαστε.
Η γυναίκα, η οποία από τη φύση προορίζεται για μητέρα, δηλαδή τροφός, παρουσιάζει πιο έντονα την τάση να δομεί την προσωπικότητά της με άξονα το ρόλο της ως «παρόχου τροφής».
Για αυτό ακριβώς το λόγο και οι διαταραχές στην πρόσληψη της τροφής είναι πολύ συχνότερες στο γυναικείο φύλο.
Να κάνω μια παρένθεση εδώ και να πω πως παρ’ ότι τα σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν μια σαφή αύξηση στον αριθμό των ανδρών που παρουσιάζουν διαταραχές στην πρόσληψη τροφής, οι γυναίκες συνεχίζουν να είναι περισσότερες( 1:201).



Δεν είναι λοιπόν παράξενο πως το φαγητό και το σώμα λειτουργούν ως μέσο για να «διαπραγματευτούμε» με τα συναισθηματικά μας προβλήματα.


Τι μπορεί να αντανακλά η υπερβολική πρόσληψη τροφής ;

Την προσπάθειά μας να αποκτήσουμε τον έλεγχο πάνω σε συναισθήματα που θεωρούμε ανεξέλεγκτα.
Όταν δεν μπορούμε να βρούμε άλλη δίοδο για να εξωτερικεύσουμε τα συναισθήματά μας , τα καταπνίγουμε, τα «καταπίνουμε» όπως ακριβώς καταπίνουμε τις μπάρες σοκολάτας ή τα πατατάκια που είχαμε κρύψει για μια «ώρα ανάγκης» στο ντουλάπι της κουζίνας .
Ακόμα περισσότερο δυσκολεύεται κάποιος ο οποίος δεν αναγνωρίζει καν τα συναισθήματά του.
Ένα άτομο που παρουσιάζει συχνά υπερφαγικά επεισόδια, στην ουσία έχει να αντιμετωπίσει το ότι αισθάνεται πάρα πολλά. Θα συνεχίσει να τρώει μέχρι να σταματήσει να αισθάνεται. Το φαγητό εδώ χρησιμοποιείται ως αναισθητικό που «μουδιάζει» τον πόνο.
Είναι ο άντρας ή η γυναίκα που δε θα σταματήσει για 2’να σκεφτεί « πεινάω πραγματικά;» , «πόσο πεινάω;», «τί θα μπορούσα να φάω για να χορτάσω την πείνα μου;». Αντίθετα, ίσως τρώει ταυτόχρονα μια μπάρα σοκολάτας και μια φρατζόλα ψωμί, χωρίς να προλάβει καν να καταλάβει τη γεύση τους. Σαν να προσπαθεί να γεμίσει ένα κενό που μοιάζει απειλητικό.
« Αν σταματήσω , θα πρέπει να σκεφτώ, θα πρέπει αντιμετωπίσω με τα συναισθήματά μου».
Εδώ μιλάμε για μια δυσκολία στην αντίληψη του εαυτού, ενός εαυτού που είτε φοβόμαστε , είτε δεν γνωρίζουμε, είτε για κάποιο λόγο θέλουμε να τιμωρήσουμε.





Η γυναίκα που δεν εκφράζει το θυμό της απέναντι στο σύντροφο της γιατί πιθανόν να φοβάται που μπορεί να οδηγήσει αυτός ο θυμός. Ίσως σε μια ρήξη που της φαίνεται «καταστροφική». Για αυτό το λόγο προτιμά να τον καταστείλει , «καταπίνοντάς» τον.
Μπορεί να είναι κάποιος που βίωσε την απόρριψη και η δυσκολία του να εξωτερικεύσει την απογοήτευση και τη θλίψη τη μεταστρέφει σε ανεξέλεγκτη πρόσληψη τροφής.
Μπορεί να είναι η περίπτωση ενός παιδιού που στην προσπάθειά του να εναντιωθεί στο πιεστικό αίτημα των γονέων να είναι «τέλειο», να έχει την ιδανική εικόνα, «τιμωρεί» τον εαυτό του, αλλοιώνοντας την εξωτερική του εικόνα, «τιμωρώντας» έμμεσα τους γονείς του. Η διαταραχή στην πρόσληψη της τροφής , αντανακλά τις άλυτες συγκρουσιακές σχέσεις παιδιού- γονέα.
Τα άτομα που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις συναισθηματικές τους εμπειρίες, είναι περισσότερο επιρρεπή στο να παρουσιάσουν υπερφαγικά επεισόδια.
Η λύση σε αυτό είναι σαν πρώτο βήμα να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας και έπειτα να τα διαχειριζόμαστε.


Πώς μπορούμε να επιτύχουμε τη «Συναισθηματική Επίγνωση»;

Δεν είναι κάτι που γίνεται μέσα σε 5 λεπτά .Χρειάζεται συνεχή εξάσκηση για να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας. Όπως ακριβώς γυμνάζουμε το σώμα μας, έτσι είναι καλό να «γυμνάσουμε» το νου και τη ψυχή μας για να αποκτήσουμε «συναισθηματική ευλυγισία». Ωστόσο δεν είναι τόσο κοπιαστικό και αν ακολουθήσετε μερικές απλές συμβουλές θα το επιτύχετε.







Ø Κατά τη διάρκεια της ημέρας σταματήστε για 2’’ και σκεφτείτε « Τι αισθάνομαι τώρα;»
Ιδιαιτέρως δε , όταν νιώσετε την τάση για υπερφαγικό επεισόδιο, δώστε στον εαυτό σας 2 λεπτά πριν ανοίξετε το ψυγείο και κάντε του τις εξής ερωτήσεις :
· Ποιό είναι το γεγονός που με ενόχλησε/ πίεσε και με στέλνει στο ψυγείο;
· Τι σκέψεις μου προκάλεσε αυτό το γεγονός;
· Ποιά συναισθήματα μου προκάλεσε;
· Ποιες είναι οι εναλλακτικές σκέψεις που μπορώ να κάνω και ποιά η εναλλακτική συμπεριφορά που μπορώ να ακολουθήσω , αντί να φάω;

Ø Μην κρίνετε τα συναισθήματά σας και μην τα διακόπτετε, απλά «ακούστε» τα και συνδεθείτε με αυτά. Ακόμη και αν έχετε την αίσθηση ότι μπορεί να σας κατακλύσουν, επιτρέψτε το. Όσο περισσότερο εμποδίζουμε ένα συναίσθημα, τόσο συχνότερα αυτό θα επιστρέφει και με ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Όταν αποδεχθούμε τα συναισθήματά μας και νιώσουμε άνετα με αυτά, τότε μπορούμε να τα διαχειριστούμε. Εκφραστείτε ! Οι ασθενείς συνηθίζουν να βιώνουν συναισθήματα όπως τη ζήλια, το θυμό ή τη θλίψη , ενοχικά. Πολλές φορές τα χαρακτηρίσουν ως «καταστροφικά» και παλεύουν να τα βγάλουν από τη ζωή τους, αυτό είναι λάθος. Δεν υπάρχουν «καλά» και «κακά» συναισθήματα, υπάρχουν συναισθήματα που ποικίλλουν σε ένταση. Όλα τα συναισθήματα είναι κομμάτι δικό μας, αν λοιπόν τα πολεμάμε είναι σαν να πολεμούμε ουσιαστικά τον ίδιο μας τον εαυτό, οπότε ο μόνος χαμένος

στη μάχη θα είμαστε εμείς. Σκοπός λοιπόν είναι να δεχθούμε τα συναισθήματά μας, ακόμη και αν θέλουμε να μετριάσουμε την έντασή τους για να βελτιώσουμε τη ζωή μας.

Ø Ακούστε το σώμα σας. Η φυσική μας κατάσταση, μας δίνει πληροφορίες για τα συναισθήματά μας. Η ψυχή και το σώμα μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και πολύ συχνά το σώμα μας στέλνει μηνύματα για τη ψυχική μας κατάσταση.
· Σφιγμένοι ώμοι και πόνοι στη μέση ενδέχεται να σηματοδοτούν μια υπερβολική ανάληψη ευθυνών.
· Το σφίξιμο στο στομάχι όταν συναντούμε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο , μας δείχνει ότι το πρόσωπο αυτό μας προκαλεί ανασφάλεια.

Ø Κάντε συχνά, ολιγόλεπτα διαλείμματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δώστε στον εαυτό σας 2’’ στη δουλειά ή στο σπίτι, διαλέξτε ένα χώρο λίγο απομονωμένο, με φυσικό φως αν είναι δυνατόν ( το φως του ήλιου αποτελεί πηγή ευεξίας) , χωρίς τηλέφωνα ούτε ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Καθίστε εκεί για λίγα λεπτά, χωρίς να κάνετε καμία σκέψη.

Ø Το βράδυ λίγο πριν κοιμηθείτε, φέρτε στο μυαλό σας την πιο αρνητική και την πιο θετική στιγμή της ημέρας σας. Σκεφτείτε πως αισθανθήκατε στο αρνητικό ερέθισμα και πως το αντιμετωπίσατε. Αν νομίζετε ότι το αντιμετωπίσατε καλά, επιβραβεύστε τον εαυτό σας , αν όχι, σκεφτείτε ότι κάνοντας ένα λάθος , θα γνωρίζετε πως να αντιμετωπίσετε μια ενδεχόμενη αντίστοιχη περίπτωση στο μέλλον. Έπειτα , αναπολήστε το συναίσθημα που σας προκάλεσε το θετικό ερέθισμα της ημέρας σας και αφεθείτε σε αυτό.

Ενισχύστε την αυτοεκτίμησή σας

Οι γυναίκες που εκδηλώνουν υπερφαγικά επεισόδια , είναι οι ίδιες που θα ξυπνήσουν το πρωί και θα αφήσουν τη ζυγαριά να καθορίσει τη διάθεση τους. Αν έχουν χάσει κιλά θα είναι χαρούμενες, ενώ αν έχουν πάρει θα κουβαλούν την αίσθηση της απογοήτευσης για όλη την ημέρα τους , γεγονός που θα τις οδηγήσει κατά πάσα πιθανότητα σε ένα νέο υπερφαγικό επεισόδιο, αφού βιώνουν με ματαίωση την προσπάθειά τους να χάσουν βάρος.
Είναι οι ίδιες γυναίκες που θα υποβάλλουν τον εαυτό τους σε εξαντλητικές δίαιτες για να τον «τιμωρήσουν» για το τσιμπολόγημα τους.
Οι πεποιθήσεις που έχουν πολλοί όπως για παράδειγμα : «Αν ήμουν πιο αδύνατος /η θα αισθανόμουν καλύτερα», « Αν ήμουν 5 κιλά πιο αδύνατος/η δε θα ήμουν λυπημένος/η», «Αν έχανα κιλά θα είχα περισσότερη αυτοπεποίθηση , θα ήμουν πιο ελκυστικός/η, θα ήμουν πιο σημαντικός –η!» , μπορούν να χαρακτηριστούν το λιγότερο επικίνδυνες. Το να καθορίζουμε την προσωπική μας αξία με βάση ένα νούμερο που δείχνει η ζυγαριά μας ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρή ψυχοπαθολογία.
Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι η αυτοπεποίθηση πηγάζει από μέσα μας και δεν έχει καμία σχέση με την εξωτερική μας εικόνα.΄
Η αξία μας ως άτομα εξαρτάται αποκλειστικά από τις ικανότητες μας ή ακόμα και τις αδυναμίες μας. Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς αδυναμίες και αυτές ακριβώς συνιστούν και τη διαφορετικότητά μας. Αν αναγνωρίσουμε τις αδυναμίες μας και παράλληλα ενισχύσουμε τα «δυνατά σημεία» μας, μπορούμε να επιτύχουμε στους στόχους που θέτουμε στη ζωή μας .
Θέλω να κάνω μια παρένθεση εδώ και να σημειώσω πως πολλές γυναίκες μπαίνουν στη διαδικασία να ξεκινήσουν μια δίαιτα με στόχο να ενισχύσουν την αυτοεκτίμησή τους. Αυτό είναι ένας λανθασμένος τρόπος σκέψης. Τα πραγματικά αίτια της χαμηλής αυτοεκτίμησης δεν είναι η εικόνα του σώματός μας, τις περισσότερες φορές είναι πολύ βαθύτερα και συνδέονται είτε με πεποιθήσεις που είχαν οι γονείς μας για τις ικανότητές μας , είτε με πεποιθήσεις που έχουν οι γύρω μας για εμάς. Εντοπίστε από που πηγάζει η χαμηλή αυτοεκτίμηση σας και αλλάξτε τον τρόπο σκέψης σας. Αν νομίζετε ότι τα αίτια είναι βαθύτερα μη διστάσετε να ζητήσετε τη συνδρομή ενός ειδικού. Όταν αλλάξετε τον τρόπο που αντιλαμβάνεστε τον εαυτό σας , θα αλλάξει και η σχέση που έχετε με το φαγητό.
Μην προσπαθήσετε να αλλάξετε το σώμα σας ΓΙΑ ΝΑ το αγαπήσετε , αλλά αγαπήστε το σώμα σας όπως είναι και προσπαθήστε αν θέλετε να το αλλάξετε , όχι για να το κάνετε πιο αδύνατο, αλλά για να το κάνετε πιο υγιές !

σχετικές λέξεις αναζήτησης:

άγχος    διατροφή    stress    φαγητό    Ψυχολογοι πειραιας   


Ίσιδα, Κέντρο Ειδικών Θεραπειών | Ηρώων Πολυτεχνείου 87, Πειραιάς | Τηλέφωνο: 210 4535 078, Κινητό: 6978 069132